Haftaya Makro Bakış: Ayı Piyasası Eşiğinden Dönüş Denemesi, Gözler Pazartesi Enflasyonunda

Herkese iyi pazarlar,

Geride kalan hafta Borsa İstanbul'daki krizin en sert ve en öğretici haftasıydı. BIST 100, 28 Eylül-2 Ekim haftasını %4,88 düşüşle 12.270,18 puandan kapattı; ancak haftalık rakam, hafta içinde yaşananı tam anlatmıyor. Endeks 30 Eylül Çarşamba günü 11.947 puandan kapanıp gün içinde 11.926'ya kadar gerileyerek 11 Mayıs'taki 15.133 puanlık rekor kapanışının %21,05 altına indi — yani piyasa jargonuyla "ayı piyasası" eşiğinin altına sarktı. Bu, üç haftalık satış dalgasının kapanış bazında en düşük noktası oldu. Ardından perşembe %2,53'lük güçlü bir tepki geldi, cuma %0,17 ile artıda kapanış korundu ve endeks haftayı rekorun %18,9 altında tamamladı. 11 Eylül'den bu yana toplam kayıp %15,19; Endeks24'ün hesaplamasına göre son beş yılda bundan daha sert tek üç haftalık düşüş Şubat 2023'te yaşanmıştı. Dolar bazında tablo daha ağır: endeks rekora göre %25 geride. Satışın yapısı ise bir kez daha "genel değil, seçici" oldu: üç haftada BIST İnşaat %29, Holding %28, Mali endeks %26 kaybederken Banka endeksi %8, Ulaştırma %5,5 ile sınırlı kaldı. BIST 30 %11,8 düşerken BIST Tüm %20,3 geriledi — kapsam genişledikçe kayıp büyüdü; kriz küçük ve orta ölçekli hisselerde yoğunlaştı.

Yurt dışında ise yön tam tersine döndü. Cuma günü açıklanan ABD eylül istihdam raporu, 84-90 bin kişilik beklentiye karşılık yalnızca 29 bin kişilik artış gösterdi; işsizlik %4,2'ye yükseldi ve önceki iki ayın verisi toplam 60 bin kişi aşağı revize edildi. Çarşamba günkü çekirdek PCE'nin de beklentinin altında (aylık %0,2, yıllık %3,0) gelmesiyle birlikte piyasa Fed'in ekim toplantısında bir artış daha yapacağı fiyatlamasını bir haftada %70'ten %14-16 bandına indirdi. Hisse senetleri bunu olumlu okudu: S&P 500 cuma %0,73 yükselerek 7.722 puana çıktı, Nasdaq %1,19 kazandı; ancak haftalık bazda yalnızca Nasdaq (%+0,5) artıda kalabildi, S&P 500 %0,3 ve Dow %1,3 geriledi. Tahvil tarafı ise hâlâ asıl risk kaynağı: ABD 10 yıllık getirisi hafta içinde 2002'den bu yana en yüksek seviyeleri gördü ve cumayı %5,28'den, 30 yıllık %5,63'ten kapattı — zayıf istihdam verisine rağmen uzun vadeli getirilerin gerilememesi, piyasanın enflasyon ve arz kaygısını tamamen bırakmadığını gösteriyor. Bu hafta içeride pazartesi eylül enflasyonu, dışarıda çarşamba FOMC tutanakları takvimi belirliyor; fon krizinde ise ara ödemelerin başlaması ve soruşturmanın seyri haber akışının merkezinde kalacak.

Makroekonomi · Jeopolitik · Yurtdışı

1 Fon krizinde üçüncü hafta: eşik test edildi, düzenleyici devreye girdi. Haftanın en önemli kurumsal gelişmesi, Adalet Bakanı Akın Gürlek'in yapay zekâ destekli analizle taranan milyonlarca işlem sonucunda 41 hissede milyarlarca liralık manipülatif işlem tespit edildiğini açıklaması oldu. Soruşturmada şüpheli sayısı 217'ye ulaştı; 56 kişi tutuklu, 88 kişi adli kontrol altında ve beşinci dalgada 34 kişi daha gözaltına alındı. Tera, Destek ve Hedef gruplarına ait üç yatırım bankasının ortaklık hakları TMSF'ye devredildi; el konulan villa, araç ve hesaplar TMSF bünyesinde kurulan özel bir havuzda mağdurların tazmini için toplanacak. SPK cephesinde ise iki önemli karar geldi: tasfiyedeki fonlarda ekim ayında 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılacak (1 milyon lira bir tavan değil, ödeme sırasını belirleyen bir kriter) ve kredili işlemlerdeki esneklik 30 Ekim'e kadar uzatıldı. Beş fonun blokesi kaldırıldı, A1 Capital Portföy tasfiyedeki dört fonun devrini tamamladı. Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek "piyasanın ihtiyaç duyduğu likidite için tedbirler sürecek" ve "ilgisi bulunmayana işlem yapılmayacak" mesajı verdi. Perşembe-cuma toparlanması bu açıklamaların ardından geldi; kalıcı olup olmadığını ara ödemelerin fiilen başlaması ve TEFAS çıkışlarının hızı gösterecek.

2 Rezervler beş haftadır eriyor, kur sabit tutuluyor. TCMB'nin 25 Eylül haftası verisi, toplam rezervlerin 3,2 milyar dolar daha azalarak 171,2 milyar dolara indiğini gösterdi; brüt döviz rezervi 61,6 milyar, altın rezervi 109,6 milyar dolar. Rezervler 21 Ağustos'taki 188,4 milyar dolar seviyesinden beş haftada toplam 17,2 milyar dolar geriledi; net rezerv 53,4 milyar dolara indi. Buna karşılık dolar/TL haftayı yalnızca %0,14-0,26 artışla 49,03-49,08 bandında, euro/TL ise paritedeki %1,3'lük gerilemeyle %0,7-1 düşüşle 55,2-55,5 bandında tamamladı. 10 yıllık TL tahvil faizi %39,83'e geriledi. Tablo net: kur istikrarı rezerv satışıyla sağlanıyor ve bu politika, fon krizinin soğuma hızına bağlı. Perşembe açıklanacak 2 Ekim haftası verisi, çarşamba günkü dip ve sonrasındaki toparlanma sırasında ne kadar döviz satıldığını gösterecek; düşüşün altıncı haftaya taşınması halinde "rezerv maliyeti" tartışması 22 Ekim PPK öncesi gündemin başına oturur.

3 ABD istihdamı zayıfladı, Fed'in eli gevşedi. Eylülde tarım dışı istihdam 29 bin kişi arttı; beklenti 84-90 bin aralığındaydı. Ağustos verisi 162 binden 133 bine çekildi, temmuz-ağustos toplam revizyonu -60 bin oldu. Üç aylık ortalama istihdam artışı 51 bine indi — Pantheon'a göre "başabaş hızın biraz altında". İşsizlik oranı %4,1'den %4,2'ye yükselirken katılım oranı %61,8'e çıktı; yani işsizlik artışı kısmen işgücüne dönüşten kaynaklandı. Fed yetkilileri işgücü piyasasını "tam istihdama yakın" olarak tanımlamayı sürdürüyor ve tek bir veriyle görüş değiştirmeleri beklenmiyor; ancak çekirdek PCE'nin de yumuşak gelmesi ve Başkan Yardımcısı Williams ile Jefferson'ın "acele gerekmiyor" mesajlarıyla birleşince ekim toplantısı için artış ihtimali CME FedWatch'ta %14'e indi. Goldman Sachs aralıkta bir artışı hâlâ baz senaryo olarak koruyor; Pantheon ise aralığın "yakın bir karar" olduğunu, istihdamdaki zayıflamanın sürmesi halinde Fed'in beklemeyi tercih edebileceğini söylüyor. Bu çerçevede 14 Ekim'deki eylül TÜFE verisi ve 27-28 Ekim FOMC toplantısı ekim ayının omurgasını oluşturuyor.

4 Tahvil getirileri zayıf veriye rağmen gerilemedi. Haftanın en dikkat çekici çelişkisi tahvil piyasasındaydı: istihdam verisinin zayıf gelmesine ve faiz artışı beklentisinin çökmesine rağmen ABD 10 yıllık getirisi cuma günü 5 baz puan yükselerek %5,28'den kapandı ve hafta içinde 2002'den bu yana en yüksek seviyeleri gördü; 30 yıllık %5,63, 2 yıllık %4,84. Kısa vadeli getirilerin Fed beklentisine, uzun vadelilerin ise enflasyon primi ve arz endişesine göre fiyatlanması, verim eğrisinin dikleştiği anlamına geliyor. ISM imalat endeksinin fiyat alt kalemi 71,1'den 77,9'a sıçradı ve savaşın ilk aylarındaki seviyelere yaklaştı; yüksek petrol maliyetinin sanayi girdi fiyatlarına yansıması tahvil piyasasının enflasyon kaygısını haklı çıkarıyor. ABD Hazinesi çarşamba günü 20-30 yıllık tahvillerde geri alım operasyonu yapacak; piyasa, 6 milyar dolarlık tavanın yüksek getiri ortamında artırılıp artırılmayacağına bakacak. Gelişen piyasalar için anlamı değişmedi: %5'in üzerindeki ABD uzun vadeli getirisi, TL varlıklara akış için yapısal bir engel olmayı sürdürüyor.

5 Petrolde dizel krizi yeni cephe açtı. Brent hafta içinde Körfez ihracatının "dikkat çekici bir toparlanma" gösterdiği haberleriyle 96 dolara kadar geriledi, ardından Hürmüz Boğazı'nda üç tankerin kimliği belirsiz mermilerle vurulması ve Trump'ın İran yaptırımlarını gevşetmeyi reddetmesiyle yeniden 102 dolar üzerine çıktı; cuma 102,25 dolardan kapattı. Asıl gerilim ise ham petrolde değil rafine ürünlerde: ABD'de dizel fiyatı 6 doları aştı, Çin ekim ayı yakıt ihracatını durdurdu, Rusya dizel ihracat yasağını 31 Ekim'e uzattı. Trump önce 90 günlük dizel ihracat yasağı planını gündeme getirdi, ardından Avrupa'nın "çok büyük miktarda dizel stoku" serbest bırakmayı kabul ettiğini açıkladı; G7 ise 100 milyon varillik stratejik stok serbestisi için harekete geçti. ABD Suudi petrol ve Katar gaz tesislerini korumak için Patriot sistemleri konuşlandırdı. Pazar günü toplanan OPEC+, kasım üretim hedeflerini değiştirmedi ve 2027 kotaları için kapasite incelemesini kasım ortasına erteledi; bir sonraki toplantı 1 Kasım'da. Türkiye açısından dizel-ağırlıklı bu kriz, akaryakıt fiyatları ve ulaştırma maliyetleri üzerinden enflasyona ham petrolden daha doğrudan sızan bir kanal.

6 Altın aşırı satım bölgesinde, gümüşte düşüş sert. Ons altın haftayı yaklaşık %2,5 kayıpla 4.140-4.180 dolar bandında tamamladı; 21 günlük düşüş %6'ya ulaştı ve fiyat 200 günlük ortalamanın (4.416 dolar) belirgin altına indi. Model özeti (28 Eylül tarihli) RSI'ın 28 ile aşırı satım bölgesinde olduğunu, MACD'nin negatif bölgede genişlediğini ve altının bir aylık tabanında işlem gördüğünü gösteriyor. Düşüşün kaynağı, Fed beklentisi gevşemesine rağmen dolar endeksinin dokuz aylık yükselişini sürdürmesi ve reel getirilerin yüksek kalması. Gümüş haftayı %5,2 kayıpla 61 dolar civarında bitirdi. İç piyasada gram altın %1,53 düşüşle 6.613 liraya, Cumhuriyet altını %1,39 düşüşle 43.250 liraya geriledi; kurdaki sınırlı artış TL bazlı kaybı dolar bazlı kaybın altında tuttu. Ekim mevsimselliği altın için tarihsel olarak güçlü (ortalama %+2,9, %80 kazanma oranı) — aşırı satım koşullarıyla birleştiğinde teknik bir tepki için zemin var, ancak dolar endeksi yönünü değiştirmeden bu zeminin kalıcı bir dönüşe dönüşmesi zor görünüyor.

7 Bitcoin yine en dirençli varlık, ama 87 bin aşılamıyor. Bitcoin haftayı %0,9 artışla 84.600-84.800 dolar bandında tamamladı ve karşılaştırma verisinde SPY (%-0,2) ile altını (%-3,5) geride bıraktı. Üç aylık getiri %32,5'e ulaştı; buna karşılık bir yıllık getiri hâlâ %-30,7 — yani yükseliş 2025 zirvelerinden toparlanma niteliğini koruyor. Model özeti (26 Eylül tarihli) 87.396 dolar direncini kilit seviye, 82.814 doları ise kısa vadeli düşüş senaryosunu tetikleyecek destek olarak işaretliyor; fiyat iki haftadır bu bandın içinde sıkışmış durumda. Kripto duyarlılık endeksi "greed" bölgesinde (74) ve rejim üç haftadır QUIET — düşük oynaklıklı bu yapı, geçmişte sert yönlü hareketlerden önce görülen sıkışmalara benziyor. Ekim mevsimselliği (ortalama %+16, %80 kazanma oranı) kripto tarafındaki iyimserliğin ana dayanağı; haftalık sinyal taramasında DAAD Kripto motorunun 10 yeni alış sinyali üretmesi de aynı eğilimi yansıtıyor.

8 Küresel sıkılaştırma döngüsü genişliyor. Fed'in eylül artışı tek başına değil: RBA bu hafta faizi %4,60'a çıkardı ve "gerekirse yine artırırız" dedi, ECB eylülde 25 baz puan artırdı ve ekim toplantısını "canlı" tutuyor, Norveç ve İsveç'te de artış beklentisi fiyatlanıyor. Hindistan Merkez Bankası'nın çarşamba günü faizi %5,50'ye yükseltmesi bekleniyor. Euro Bölgesi eylül öncü enflasyonu %3,8 ile beklentinin üzerinde geldi; enerji kalemi %18,8 artarken çekirdek %2,2'de kaldı — yani Avrupa'da da enflasyon enerji kaynaklı ve merkez bankaları ikinci tur etkilerini bekliyor. Türkiye için bu tablonun anlamı iki yönlü: gelişmiş ülke faizleri yükseldikçe TL'nin taşıma getirisi avantajı aşınıyor, ancak enerji kaynaklı küresel enflasyon aynı zamanda TCMB'nin "sıkı duruş" gerekçesini de güçlendiriyor. Brezilya'da pazar günü yapılan birinci tur seçim, gelişen piyasa risk primini bu hafta etkileyebilecek ek bir başlık; Lula ile Flavio Bolsonaro arasında 25 Ekim'de ikinci tur ihtimali yüksek.

Sektörler

1 İnşaat, holding ve mali endeks: krizin merkez üssü. Üç haftalık dönemde BIST İnşaat %29,19, Holding ve Yatırım %27,83, Mali endeks %26,15 kaybetti; bunları taş-toprak (%-24,4), elektrik (%-22,5) ve gıda-içecek (%-21,7) izledi. 20 sektör endeksinin 8'i %20'nin üzerinde değer kaybetti. Bu grupların ortak özelliği, fon portföylerinde yoğunlaşmış, halka açıklığı ve derinliği düşük hisseleri barındırması. Holding endeksinin BIST 100'ün artıda kapandığı cuma gününü bile ekside tamamlaması, baskının henüz dağılmadığını gösteriyor. BIST 100'de altı hisse haftanın beş gününü de tabanda kapattı. Bu segmentte toparlanmanın ilk işareti endeks seviyesinden çok günlük hacmin normalleşmesi ve tabanda kilitlenen hisse sayısının azalması olacak.

2 Bankacılık: mali endeksle arasındaki 18 puanlık makas. Banka endeksi üç haftada %8,15 gerilerken aynı dönemde Mali endeks %26,15 düştü; iki endeks arasındaki 18 puanlık fark, krizin bankacılık sistemiyle değil mali sektörün diğer kolları (aracı kurumlar, faktoring, finansal kiralama, holding bağlantılı finans şirketleri) ile ilgili olduğunu niceliksel olarak ortaya koyuyor. Bu hafta banka endeksi %3,49 ile BIST 100'den daha az kaybetti. Üç yatırım bankasının TMSF'ye devri, sistemik olmaktan ziyade grup bazlı bir müdahale; mevduat bankalarına doğrudan sirayet sinyali yok. Yine de ekim sonunda başlayacak 3. çeyrek bilançolarında portföy yönetim şirketleri ve ilişkili gruplara kullandırılan kredilerin karşılık oranları dikkatle okunacak. Haftalık sinyal taramasında BIST ortalamaya dönüş motorunun Halkbank için alış sinyali üretmesi, kamu bankalarının görece düşük çarpanlarla işlem gördüğüne dair bir teknik gösterge olarak not edilebilir.

3 Sanayi: PMI 47,9'a geriledi, maliyet baskısı dört ayın zirvesinde. İSO Türkiye İmalat PMI eylülde 48,1'den 47,9'a indi; 10 alt sektörün 9'unda üretim azaldı, tek istisna yedi ay sonra ilk kez üretimini artıran gıda ürünleri oldu. Orta Doğu'daki savaşın yarattığı belirsizlik yeni siparişleri baskılamaya devam ederken yakıt, taşımacılık ve ham madde maliyetleri girdi fiyat enflasyonunu son dört ayın en yüksek seviyesine taşıdı. Bu, dizel krizinin sanayi maliyetlerine doğrudan yansıdığının anket düzeyindeki kanıtı. Cuma günü açıklanacak ağustos sanayi üretimi, temmuzdaki yıllık %0,3'lük daralmanın derinleşip derinleşmediğini gösterecek; PMI'ın 2,5 yıldır 50 eşiğinin altında seyretmesi, sanayide yavaşlamanın konjonktürel olmaktan çıkıp yapısal bir hal aldığına işaret ediyor.

4 Ulaştırma ve iletişim: savunmacı liman olmayı sürdürdü. Üç haftalık kriz döneminde en az kaybeden endeksler %5,54 ile Ulaştırma ve %7,50 ile İletişim oldu. Döviz geliri olan, yüksek likiditeli ve fon portföylerinde yoğunlaşmamış bu gruplar, yatırımcının kaçış noktası olmaya devam etti. Petrolün 100 doların üzerinde kalmasına rağmen ulaştırma hisselerinin göreli gücünü koruması, piyasanın bu dönemde temel analizden çok likidite ve maruziyet kriteriyle hareket ettiğini gösteriyor. ABD tarafında ise sinyal taraması teknoloji ağırlıklı ETF'lerde (XLK, VGT, MTUM, MGK) ortalamaya dönüş alış sinyalleri üretti; Nasdaq'ın haftayı artıda bitiren tek ana endeks olması bu okumayı destekliyor.

Şirketler

1 Fon soruşturması: 41 hisse, 217 şüpheli, TMSF havuzu. Soruşturma bu hafta nicelik olarak sıçradı: manipülatif işlem tespit edilen hisse sayısı 41'e, şüpheli sayısı 217'ye çıktı; 56 tutuklu, 88 adli kontrol. Üç şirket, soruşturmayla ilgili haberler üzerine KAP'ta yalanlama yayımladı. MKK yönetim kurulunda Emre Tezmen dönemi sona erdi. Hisse bazında en kritik soru, 41 hissenin kimliği ve bu hisselerde işlem kısıtı ya da tedbir uygulanıp uygulanmayacağı; SPK'nın bu konuda yapacağı açıklama, ilgili hisselerde ve dolaylı olarak endekste oynaklığı belirleyecek. Yatırımcı açısından soruşturmanın portföy yönetim şirketleriyle sınırlı kalması ile grup şirketlerinin operasyonlarına sirayet etmesi arasındaki ayrım hâlâ geçerli; Şimşek'in "ilgisi bulunmayana işlem yapılmayacak" mesajı bu ayrımı resmi düzeyde teyit etti.

2 Ara ödeme mekanizması ve TEFAS akışı. SPK'nın Tera, Pusula, Atlas ve Hedef Portföy fonlarında 1 milyon liraya kadar ara ödeme kararı, ekim ayında uygulanacak. Fon hesabında 1 milyon lira ve altında varlığı olan yatırımcılara öncelik verilecek; daha yüksek tutarlar için 1 milyon liralık kısmi ödeme yapılacak. Bu, krizden etkilenen 455 binden fazla yatırımcının önemli bir bölümünün parasının bir kısmına kavuşması demek. Mekanizmanın piyasa etkisi iki yönlü: ödeme için fon portföylerinden hisse satışı gerekirse kısa vadeli arz baskısı oluşur; öte yandan güvenin kısmen onarılması TEFAS'tan çıkışı yavaşlatabilir. Yatırım fonları bu hafta %1,86, emeklilik fonları %0,96 değer kaybetti; para piyasası fonları %0,64 ile tek kazandıran kategori oldu — yani para hâlâ riskli varlıktan likit varlığa akıyor.

3 Yabancı payı eylülde yükseldi. Krize rağmen borsada yabancı payı eylülde %36,93'e çıktı. Bu veri dikkatle okunmalı: yabancı payındaki artış, yabancının net alım yapmasından çok yerli yatırımcının (özellikle fonların) satış yapmasıyla paydanın küçülmesinden kaynaklanabilir. Yine de yabancı yatırımcının kriz döneminde paniğe kapılıp çıkmadığı, pay oranının korunmasından anlaşılıyor. Takasbank bazlı haftalık yabancı işlem verisi bu ayrımı netleştirecek; net yabancı alımı başlarsa toparlanmanın yabancı destekli olduğu, aksi halde yerli kurumsal satışının sürdüğü sonucuna varılır.

4 ABD'de bilanço sezonunun eşiği. Bu hafta bilanço takvimi seyrek: Constellation Brands (6 Ekim), PepsiCo (8 Ekim) ve Delta Air Lines (9 Ekim). PepsiCo, enflasyonist ortamda tüketicinin markalı gıda-içecek harcamasını nasıl yönettiğini; Delta ise 100 dolar üzerindeki petrolün ve 6 doları aşan dizel fiyatlarının havayolu marjlarına etkisini gösterecek. Asıl yoğunluk takip eden haftada: 13 Ekim'de JPMorgan, Goldman Sachs, Wells Fargo, Citigroup, Johnson & Johnson ve UnitedHealth; 14 Ekim'de Bank of America, Morgan Stanley, BlackRock ve ASML. ABD bankalarının üçüncü çeyrek sonuçları, %5'in üzerine çıkan tahvil getirilerinin menkul kıymet portföylerine etkisini gösteren ilk resmi kaynak olacak. Sinyal taramasında Cisco ve Marvell için "çekirdek" güvenli alış sinyali üretilmesi, yapay zekâ altyapı talebinin teknoloji donanım tarafında hâlâ fiyatlandığına işaret ediyor.

5 Halka arz cephesi askıda, SPK gündemi krizde. SPK'nın gündemi fon krizine odaklanmış durumda; daha önce onay alan Orzaks İlaç, Ekim Turizm, Soho Giyim, İsvea Seramik ve Golda Gıda'nın talep toplama tarihleri izahname yayımına bağlı ve bu hafta için netleşmiş bir tarih yok. Krizin 11 Eylül'den bu yana BIST Tüm'ü %20 aşağı çekmesi, halka arz fiyatlamalarını da yeniden gözden geçirmeyi gerektiriyor. Kriz dönemlerinde halka arz takviminin fiilen durması olağan; yeniden açılması, piyasanın normalleştiğine dair gecikmeli ama güvenilir bir gösterge olacak.

Haftaya Bakış: Enflasyon Pazartesisi ve Tutanak Çarşambası

Başlayan hafta, son üç haftanın aksine takvimi yoğun bir hafta ve iki tarih öne çıkıyor. İçeride pazartesi saat 10:00'da açıklanacak eylül enflasyonu, 22 Ekim PPK toplantısının zeminini kuracak: 20 ekonomistin katıldığı ankette aylık TÜFE beklentisi %1,90 ile %2,60 arasında, ortalama %2,18. Bu gerçekleşirse yıllık enflasyon ağustostaki %31,51'den %30,16'ya iner; yıl sonu beklentisi %29,66. Beklentinin üzerinde bir veri, fon krizinin yarattığı güven şokuyla birleşince TCMB'nin "sıkı duruş" dilini uzatması ve rezerv maliyetinin daha uzun süre katlanılması anlamına gelir; beklentinin altında bir veri ise dezenflasyon anlatısını canlı tutar ve borsadaki toparlanma denemesine makro bir dayanak sağlar. Aynı gün Yİ-ÜFE de açıklanıyor; ağustosta aylık %2,57 artmıştı ve dizel kaynaklı maliyet baskısının üretici fiyatlarına ne ölçüde yansıdığı burada görülecek. Dışarıda çarşamba 21:00 TSİ'de yayımlanacak FOMC tutanakları, Fed'in eylül artışının ne kadar oybirliğiyle alındığını ve işgücü piyasasına dair kaygıların o tarihte dile getirilip getirilmediğini gösterecek; ancak zayıf PCE ve istihdam verisi toplantıdan sonra geldiği için tutanaklar bir ölçüde "eskimiş" okunabilir. Perşembe TCMB rezervleri ve ECB tutanakları, cuma ağustos sanayi üretimi ve Michigan güveni haftayı tamamlıyor. Piyasa tatili yok: ABD'de Columbus Day 12 Ekim Pazartesi'ye, yani takip eden haftaya denk geliyor ve o gün tahvil piyasası kapalı, hisse piyasası açık olacak.

Haftanın Takvimi

Pazartesi 5 Ekim — TÜİK eylül TÜFE ve Yİ-ÜFE (10:00; beklenti aylık %2,18, yıllık %30,16). Küresel nihai hizmet PMI'ları. ABD ISM hizmet PMI (17:00 TSİ; beklenti 55,7, önceki 55,4). Euro Bölgesi ağustos ÜFE. Fed'den Goolsbee, ECB'den Schnabel konuşuyor. Hafta sonu OPEC+ kararı (kasım hedefleri sabit) ve Brezilya birinci tur seçim sonuçları fiyatlanacak.

Salı 6 Ekim — TÜİK eylül TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru. ABD ağustos dış ticaret dengesi (15:30 TSİ). Euro Bölgesi ağustos perakende satışları; Almanya fabrika siparişleri (beklenti aylık %-0,5). Fed'den Williams ve Bowman, BoE'den Mann, ECB'den Elderson ve Cipollone konuşuyor. EIA kısa vadeli enerji görünümü. Constellation Brands bilançosu.

Çarşamba 7 Ekim — Hazine eylül nakit dengesi. FOMC eylül toplantı tutanakları (21:00 TSİ). ABD Hazinesi 20-30 yıllık tahvil geri alım operasyonu. Fed'den Logan konuşuyor. Hindistan Merkez Bankası faiz kararı (beklenti 25 baz puan artışla %5,50). Almanya ağustos sanayi üretimi (beklenti aylık %+0,5). İsveç eylül TÜFE.

Perşembe 8 Ekim — TCMB haftalık rezerv ve para-banka istatistikleri (14:30). ECB eylül toplantı tutanakları. ABD haftalık işsizlik başvuruları ve ağustos toptan stoklar (15:30 TSİ). Fed'den Musalem konuşuyor. Banxico tutanakları. PepsiCo bilançosu.

Cuma 9 Ekim — TÜİK ağustos sanayi üretim endeksi (10:00; önceki yıllık %-0,3). ABD ekim öncü Michigan tüketici güveni (17:00 TSİ; önceki 48,1). Kanada eylül istihdam raporu. Norveç eylül TÜFE. S&P'nin İngiltere not incelemesi. Delta Air Lines bilançosu.

Takip eden takvim — 12 Ekim Columbus Day (ABD tahvil piyasası kapalı). 13-14 Ekim ABD büyük banka bilançoları (JPMorgan, Goldman Sachs, Wells Fargo, Citigroup, Bank of America, Morgan Stanley). 14 Ekim ABD eylül TÜFE. 16 Ekim S&P Global Ratings Türkiye not incelemesi. 22 Ekim TCMB PPK toplantısı. 23 Ekim Scope Ratings Türkiye. 27-28 Ekim FOMC toplantısı. 30 Ekim SPK kredili işlem esnekliğinin bitiş tarihi. 1 Kasım OPEC+ toplantısı.

İzlenecek 5 Başlık

1 Pazartesi enflasyonu ve PPK'ya giden yol. Aylık %2,18'lik beklenti, yıllık enflasyonu %30,16'ya indirir; ancak dağılımın %1,90-2,60 gibi geniş olması belirsizliğin yüksek olduğunu gösteriyor. Dizel ve akaryakıt zamları ile gıda fiyatları yukarı yönlü, talep zayıflaması ve kurdaki istikrar aşağı yönlü risk. Yİ-ÜFE'nin ağustostaki %2,57'nin üzerinde gelmesi, maliyet baskısının önümüzdeki aylarda TÜFE'ye geçeceğine işaret eder. Bu verinin 22 Ekim PPK kararına etkisi, fon krizinin yarattığı finansal istikrar kaygısıyla birlikte değerlendirilecek; TCMB'nin dezenflasyon ile likidite yönetimi arasında nasıl bir denge kuracağı, önümüzdeki iki haftanın ana sorusu.

2 Fon tasfiyesinde ara ödemelerin fiilen başlaması. SPK'nın 1 milyon liraya kadar ara ödeme kararının bu ay uygulanması, krizin "sindirilme" aşamasından "çözüm" aşamasına geçişinin ilk somut adımı olacak. İzlenecek göstergeler: ödeme takviminin açıklanması, ödeme için gereken nakdin fon portföylerindeki hangi varlıkların satışıyla karşılanacağı, TEFAS toplam büyüklüğünün seyri ve para piyasası fonlarına girişin yavaşlayıp yavaşlamadığı. 41 hissenin kimliğine dair bir açıklama gelmesi halinde bu hisselerde ve ilgili endekslerde sert fiyat hareketi olasılığı yüksek. Perşembe-cuma toparlanmasının kalıcı olup olmadığı, bu haber akışıyla belirlenecek.

3 FOMC tutanakları ve Fed konuşmaları. Çarşamba akşamı yayımlanacak tutanaklarda piyasa üç şey arayacak: eylül artışının gerçekten oybirliğiyle mi alındığı, kaç üyenin 2026'da ek artış istediği (projeksiyonlarda 12 üye bir, dört üye iki artış öngörmüştü) ve işgücü piyasasına dair kaygının o tarihte dile getirilip getirilmediği. Salı günü Williams ve Bowman'ın konuşmaları ise daha güncel: istihdam verisinden sonra "acele yok" tonunun "artık gerek yok"a evrilip evrilmediği dinlenecek. Ekim artış ihtimalinin %14'e inmiş olması, piyasanın tutanaklardan şahin bir sürpriz beklemediği anlamına geliyor; asıl risk, tutanakların beklenenden şahin çıkıp uzun vadeli getirileri yeniden yukarı itmesi.

4 TCMB rezervleri ve kurun maliyeti. Perşembe açıklanacak 2 Ekim haftası verisi, borsanın ayı piyasası eşiğini test ettiği ve kurun sabit tutulduğu haftada ne kadar döviz satıldığını gösterecek. Beş haftada 17,2 milyar dolarlık düşüşün altıncı haftaya taşınması halinde kur istikrarı politikasının sürdürülebilirliği tartışması yoğunlaşır. Haftalık para-banka istatistiklerinde yurt içi yerleşiklerin döviz mevduatındaki değişim de aynı soruya farklı bir açıdan yanıt verecek: dolarizasyon hızlanıyorsa rezerv satışının bir kısmı doğrudan yerleşiklerin döviz talebini karşılamaya gidiyor demektir.

5 Dizel krizi ve enerji fiyatlarının enflasyona geçişi. Petrol piyasasında ağırlık ham petrolden rafine ürünlere kaydı: ABD'de dizel 6 doları aştı, Çin yakıt ihracatını durdurdu, Rusya dizel yasağını uzattı, G7 100 milyon varillik stok serbestisi başlattı. Türkiye için dizel krizi ham petrolden daha doğrudan bir enflasyon kanalı: akaryakıt fiyatı, nakliye maliyeti ve tarımsal girdi üzerinden hem TÜFE'ye hem ÜFE'ye sızıyor. İSO PMI'daki girdi fiyat enflasyonunun dört ayın zirvesine çıkması bu geçişin erken sinyali. Hürmüz'de tanker saldırılarının sürmesi veya ABD'nin dizel ihracat yasağını fiilen uygulaması yukarı yönlü, Körfez ihracatındaki toparlanmanın devam etmesi ve Avrupa stok serbestisinin fiyatlara yansıması aşağı yönlü risk.

Teknik Görünüm

SPY (S&P 500 ETF) — Son kapanış 769,64 dolar (2 Ekim); haftalık %-0,22, bir aylık %+0,59, üç aylık %+3,34. Model özeti 25 Ağustos tarihli olduğu için güncel değil; o tarihteki çerçevede 779,37 dolar kilit direnç, 760,4 dolar destek ve 729-779 bandında 22 haftadır süren CHOPPY rejim tanımlanmıştı. Fiyat bu bandın üst yarısında ve SMA200'ün (708,53) belirgin üzerinde seyrediyor. 779,37 direncinin kapanış bazında aşılması halinde yukarı momentumun güçlenmesi beklenir; 760,4 altına kapanış ise bandın alt yarısına geri dönüşü gündeme getirir. Haftanın en kötü günü yalnızca %-0,21, en iyi günü %+0,74 — oynaklık düşük, yön belirsiz.

QQQ (Nasdaq 100 ETF) — 28 Eylül tarihli model özetinde spot 736,53 dolar, kilit seviye 745,45 dolar, 21 günlük aralığın 76. persentilinde. Cuma günkü %1,19'luk Nasdaq yükselişi fiyatı bu kilit seviyeye yaklaştırmış olmalı. 745,45 üzerinde kapanış 748,65 dolardaki tüm zamanların zirvesine doğru momentumu güçlendirir; 734,58 altına kapanış ise nötr-pozitif tezi geçersiz kılar. Rejim 24 haftadır CHOPPY ve ADX 13,5 ile trend gücü zayıf; CNN Korku-Açgözlülük endeksinin 34 ile "korku" bölgesinde olması, fiyatın zirveye yakın seyretmesine rağmen konumlanmanın temkinli olduğunu gösteriyor. Ekim mevsimselliği pozitif (ortalama %+2,74).

Altın (XAU/USD) — 28 Eylül tarihli model özetinde spot 4.115 dolar, kilit destek 4.023,50 dolar; 3 Ekim kapanışı 4.137,61 dolar. RSI 28 ile aşırı satım bölgesinde, MACD negatif ve genişliyor, fiyat SMA20, SMA50 ve SMA200'ün (4.416) altında — tüm teknik etiketler satış yönlü. 4.023,50 desteğinin kırılması halinde 3.996 dolara kadar bir test senaryosu gündemde; yukarıda 4.165,68 direncinin aşılması gerekiyor ki bu seviye cuma kapanışına çok yakın. Ekim mevsimselliği (%+2,93 ortalama, %80 kazanma) ve QUIET rejimin %77 devam olasılığı, aşırı satımdan teknik tepki senaryosunu destekliyor; dolar endeksinin dokuz aylık yükselişi ise karşı rüzgâr. 9 Eylül tarihli altın ortalamaya dönüş sinyalinin stop seviyesinden kapandığını not etmek gerekiyor.

Bitcoin (BTC/USD) — 4 Ekim itibarıyla 84.812 dolar; haftalık %+0,4, bir aylık %+6,5, üç aylık %+32,5. Model özeti (26 Eylül) 87.395,67 doları kilit direnç, 82.814 doları kısa vadeli düşüş tetikleyicisi olarak işaretliyor; fiyat iki haftadır bu 5.000 dolarlık bandın içinde. SMA20, SMA50 ve SMA200 (71.015) üzerindeki konum korunuyor; RSI 63,5, MACD pozitif. Rejim üç haftadır QUIET, 21 günlük pencerede %7-15 bandında hareket beklentisi modelleniyor. 87.396 üzerinde kapanış halinde ekim mevsimselliğiyle birlikte yukarı momentumun güçlenmesi beklenir; 82.814 altına kapanış ise sıkışmanın aşağı çözüldüğü anlamına gelir. 17 Eylül tarihli DAAD Kripto alış sinyali hâlâ aktif.

BIST 100 — 12.270 puandaki kapanış, 30 Eylül'deki 11.926 puanlık gün içi dibin %2,9 üzerinde ve bir önceki haftanın 12.888 puanlık kapanışının altında. Teknik olarak kritik seviye 11.926-11.947 bandı: bu bölgenin kapanış bazında korunması, çarşamba dibinin bir taban olduğu tezini destekler; kırılması ise rekordan %21'in ötesine geçen düşüşün devam ettiğini teyit eder. Yukarıda ilk direnç geçen haftanın kapanışı olan 12.888, ardından 16 Eylül kriz günü kapanışı 13.122. Toparlanmanın güvenilir sayılması için 12.888'in artan hacimle geri alınması gerekiyor. Dolar bazında endeks 250,67 dolarla rekorun %25 altında; bu, yabancı yatırımcı açısından değerlemenin cazipleştiği ama güven sorununun çözülmediği bir noktayı işaret ediyor.

Kapanış

Geride kalan hafta, krizin ilk şok ve sindirme aşamalarından sonra gelen "eşik" haftasıydı: BIST 100 rekordan %21 düşerek ayı piyasası tanımına girdi, ardından iki günlük sert bir tepkiyle bu eşiğin üzerine çıktı. Bu tepkiyi tetikleyen şey veri değil, kurumsal müdahaleydi — SPK'nın ara ödeme kararı, Şimşek'in likidite güvencesi ve soruşturmanın "41 hisse, 217 şüpheli" ile somutlaşması, piyasaya belirsizliğin en azından sınırlarının çizildiği mesajını verdi. Krizin sistemik değil segment bazlı kaldığı tezi bu hafta da nicel olarak doğrulandı: Banka endeksinin %8, Mali endeksin %26 kaybetmesi arasındaki 18 puanlık makas, sorunun nerede olduğunu ve nerede olmadığını açıkça gösteriyor. Buna karşılık beş haftada 17 milyar doları aşan rezerv kaybı, kur istikrarının bedelini hatırlatmaya devam ediyor.

Başlayan hafta ise gündemi içeriden ve dışarıdan dengeli biçimde alıyor. Pazartesi enflasyonu, TCMB'nin 22 Ekim'de dezenflasyonla finansal istikrar arasında nasıl bir denge kuracağının ilk ipucunu verecek. Çarşamba FOMC tutanakları ve hafta boyunca Fed konuşmaları, ABD'de faiz artışı döngüsünün tek adımda kalıp kalmayacağını netleştirecek — ki bu, %5'in üzerindeki uzun vadeli tahvil getirileri üzerinden gelişen piyasa varlıkları için tek başına en belirleyici dış değişken. Fon tarafında ise ara ödemelerin başlaması ve 41 hissenin akıbeti, perşembe-cuma toparlanmasının bir taban mı yoksa bir ara tepki mi olduğuna karar verecek. Normalleşmenin en güvenilir sinyali yine endeks seviyesinde değil, hacmin ve fon büyüklüklerinin toparlanmasında aranmalı.

Metodoloji notu: Bu sayıda SPY ve QQQ için varlık bazlı haber akışı (`get_asset_news`) sırasıyla 37 ve 9 gün eski veri döndürdüğü için kullanılmadı; bu kaynak yerine web haber akışı esas alındı. Şirket bilanço takvimi (`whats_today`) ilk denemede zaman aşımına uğradı, ikinci denemede alındı. Teknik Görünüm'deki model özetlerinin veri tarihleri parantez içinde belirtilmiştir; SPY özeti (25 Ağustos) belirgin biçimde eskidir ve yalnızca seviye referansı olarak kullanılmıştır. BIST endeks, kur ve emtia kapanışları web kaynaklarından alınmıştır; haftalık BIST 100 değişimi kaynaklara göre %4,88 ile %5,04, altın ons kapanışı 4.138 ile 4.178 dolar arasında raporlanmıştır. Bu sayının İngilizce sürümü hazırlanmamıştır.

Bu bülten yatırım tavsiyesi değildir; veri özetidir.