Bültene dön
FINSIGHT · HAFTALIK MAKRO BÜLTEN
18 Temmuz 2026·8 dk okuma

Haftaya Makro Bakış: Hürmüz Gölgesinde PPK ve Moody's Haftasına Giriyoruz

Herkese iyi hafta sonları,

Geride bıraktığımız hafta, küresel piyasaların yeniden jeopolitik risk fiyatlamasına döndüğü bir hafta oldu. ABD'nin İran'a yönelik hava saldırılarını üçüncü dalgayla sürdürmesi ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı ikinci bir duyuruya kadar kapattığını açıklaması, enerji arz güvenliği endişelerini merkeze taşıdı. Brent petrol hafta içinde 86 doları test ettikten sonra cuma günü 84 dolar civarında dengelenirken, yükselen enerji maliyetleri küresel enflasyon görünümü üzerindeki soru işaretlerini canlı tuttu. Wall Street'te hafta satıcılı geçti; S&P 500 haftalık bazda yaklaşık %1,5, Nasdaq tarafı ise yapay zekâ değerlemelerine yönelik sorgulamaların derinleşmesiyle daha sert geriledi. Yurt içinde BIST100, küresel risk iştahındaki bozulmaya eşlik ederek haftayı 13.981 puandan, yaklaşık %2,4 kayıpla ve 14.000 psikolojik desteğinin altında tamamladı.

Önümüzdeki hafta yurt içi takvim yılın en yoğun haftalarından birine sahne olacak: TCMB Para Politikası Kurulu 23 Temmuz Perşembe günü faiz kararını açıklayacak, hemen ertesi gün 24 Temmuz'da Moody's Türkiye değerlendirmesini yayımlayacak. Küresel tarafta ise öncü PMI verileri, ECB gündemi ve 22 Temmuz'da Alphabet ile Tesla'nın açacağı bilançolarla ABD'de büyük teknoloji bilanço sezonunun ilk kritik durağı izlenecek. Jeopolitik haber akışı — özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler — tüm bu takvimin üzerinde belirleyici değişken olmaya devam edecek.

Makroekonomi · Jeopolitik · Yurtdışı

1️⃣ ABD-İran hattında yeniden tırmanma haftanın ana hikâyesiydi. Haziran ortasında sağlanan mutabakatın ardından 70 dolar bandına kadar gevşeyen jeopolitik risk primi, ABD'nin İran'da 80'in üzerinde hedefi vurduğunu açıklamasıyla hızla geri geldi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere ateş açılması gerekçesiyle hafta içinde üçüncü saldırı turunu başlattığını ve İran'ın boğazdaki saldırı kapasitesini zayıflatmaya yönelik yeni operasyonlar yürüttüğünü duyurdu. İran Devrim Muhafızları ise boğazın ikinci bir duyuruya kadar kapatıldığını ilan etti. Dünya petrol ve LNG ticaretinin yaklaşık %20'sinin geçtiği bu su yolundaki belirsizlik, hafta boyunca tüm varlık sınıflarında fiyatlamaların ana girdisi oldu.

2️⃣ Enerji cephesinde Brent, gerilimle birlikte haftalık bazda yaklaşık %5,5 değer kazandı. Varil fiyatı perşembe günü 86,25 dolara kadar yükseldikten sonra cuma günü 84 dolar civarında işlem gördü; doğal gaz ise haftalık %2,8 geriledi. Yükselen ham petrol ve kur etkisi pompa fiyatlarına da yansıdı: 15 Temmuz'da benzine litre başına 1,55 TL zam gelirken, hafta sonuna doğru motorine 3,90 TL, benzine 1 TL civarında ek zam beklentisi fiyatlandı. Enerji maliyetlerindeki bu seyir, hem küresel hem yurt içi enflasyon patikası açısından üçüncü çeyreğin en önemli risk başlığı olarak öne çıkıyor.

3️⃣ ABD'de haziran TÜFE'si beklentilerin belirgin altında kaldı ve faiz artırımı korkularını yumuşattı. Salı günü açıklanan veriye göre manşet TÜFE aylık bazda %0,4 düşerken yıllık enflasyon %3,5'e geriledi (beklenti: yıllık %3,8); çekirdek TÜFE aylık %0,0 ile beklentinin (%0,2) altında gerçekleşti. Veri sonrası piyasalar, bir önceki haftanın şahin FOMC tutanaklarıyla güçlenen ek sıkılaşma ihtimalinin zayıfladığını fiyatladı ve Fed'in 29 Temmuz toplantısında faizi sabit tutması ana senaryo haline geldi. Bununla birlikte enerji fiyatlarındaki yeni yükseliş dalgası, enflasyonda kalıcı gevşeme beklentisinin önündeki temel risk olarak masada duruyor.

4️⃣ Wall Street haftayı satıcılı kapattı; baskının merkezinde yarı iletkenler vardı. S&P 500 haftalık bazda %1,5, Nasdaq 100'ü izleyen QQQ %4,2 geriledi (Dow: yaklaşık -%0,9). Yapay zekâ yatırımlarına dayalı yüksek değerlemelerin sürdürülebilirliğine yönelik sorgulamalar çip hisselerinde belirgin satış getirirken, sektörel bazda enerji (+%4,7), gayrimenkul (+%2,2) ve temel tüketim (+%1,3) pozitif ayrıştı. CNN Korku & Açgözlülük Endeksi 37 ile "korku" bölgesinde; kurumsal pozisyonlama tarafında ise CFTC verileri tahvil ve endeks kontratlarında net alım yönlü duruşun korunduğunu gösteriyor.

5️⃣ Altında aşırı satım bölgesine inen zayıf seyir sürüyor. Ons altın 3.977 dolar civarında, altı haftadır süren düşüş trendinin içinde ve son üç ayda yaklaşık %14,5 değer kaybetmiş durumda. Salı günkü yumuşak ABD TÜFE verisi kısa süreli güçlü bir tepki alımı getirse de, güçlü dolar, yüksek reel getiriler ve merkez bankalarına yönelik temkinli beklentiler toparlanmayı sınırlıyor. Teknik tarafta RSI 36 ile aşırı satım sinyali üretirken, 3.976 desteği altında 3.949, yukarıda ise 4.023 ve 4.104 dirençleri izleniyor; jeopolitik gerilime rağmen altının klasik "güvenli liman" tepkisi verememesi dikkat çekici.

6️⃣ Kripto tarafında "aşırı korku" rejimi hâkim. Bitcoin 65 bin dolar civarında, beş haftadır süren düşüş trendinin içinde; kripto korku-açgözlülük endeksi 22 ile aşırı korku bölgesinde ve spot ETF'lerden çıkışlar sürüyor. Üç aylık kayıp %19'u aşarken, 62,5 bin dolar desteği kritik eşik olarak izleniyor; bu seviyenin kırılması durumunda 60 bin dolar bölgesi gündeme gelebilir. Riskli varlıklardaki genel satış baskısı ve yüksek faiz ortamı, kripto varlıklar üzerindeki baskının ana kaynağı olmaya devam ediyor.

7️⃣ BIST100 haftayı %2,4 civarında kayıpla 13.981 puandan tamamladı. Bir önceki haftayı 14.321'den kapatan endeks, hafta içinde 13.942-14.266 bandında dalgalandı ve cuma günü %1,90'lık düşüşle 14.000 psikolojik desteğinin altına sarktı; günlük işlem hacmi 166,4 milyar TL oldu. Küresel risk iştahındaki bozulma ve Orta Doğu kaynaklı haber akışı satışların ana gerekçesiyken, cuma kapanışının kısa vadeli ortalamaların altında gerçekleşmesi teknik görünümü zayıflattı. Aşağıda 13.900-13.775 ve haziran ortasında test edilen 13.565 destekleri, yukarıda ise 14.000 ve 14.145-14.265 direnç bölgesi izlenecek; endeksin yönü büyük ölçüde ABD-İran haber akışına ve PPK-Moody's sonuçlarına bağlı görünüyor.

8️⃣ TL varlıklarda yabancı ilgisi sürüyor; gözler 23 Temmuz PPK'sında. Dolar/TL haftayı 47,16 civarında sakin bir seyirle geçirirken (euro/TL 54,03), TCMB verilerine göre yurt dışı yerleşikler 10 Temmuz haftasında 1,2 milyar dolarlık DİBS alımıyla tahvilde beşinci haftayı üst üste alıcılı kapattı — bu, şubattan bu yana en yüksek haftalık tutar ve tahvil portföyünü 17,4 milyar dolara taşıdı; hissede ise dört haftalık kümülatif alım 714 milyon dolara ulaştı. TCMB haziranda politika faizini %37'de sabit tutmuştu; 23 Temmuz toplantısı için piyasa beklentileri faizin sabit bırakılması ile 100-150 baz puanlık ölçülü indirim arasında ayrışıyor. Ağustosta PPK toplantısı bulunmadığından temmuz kararı, yılın ikinci yarısındaki faiz patikası açısından güçlü bir sinyal niteliği taşıyacak; JPMorgan'ın yıl sonu kur tahmininin 51,4 olduğunu da not edelim.

Sektörler

  1. Bankacılık ve finansal kiralama haftanın zayıf halkalarıydı. Cuma günü bankacılık endeksi %1,91, holding endeksi %0,76 geriledi; günün en sert kaybı ise %9,22 ile finansal kiralama ve faktoring endeksinde yaşandı. PPK öncesi faiz patikasına dair belirsizlik ve küresel risk iştahındaki bozulma, faize duyarlı finansallarda temkinli duruşu besliyor; 23 Temmuz kararı ve Moody's değerlendirmesi sektör için haftanın ana katalizörleri olacak.
  1. Gıda ve enerji hisseleri haftanın yıldızı oldu. Endeks genelindeki satışa rağmen haftalık kazandıranlar listesinin tamamına yakını bu iki temadan geldi; elektrik üretimi tarafında Aksa Enerji %15'in üzerinde prim yaptı. Yükselen petrol ve elektrik fiyatlandırması ortamında enerji üreticilerine yönelik ilgi, küresel ölçekte de karşılık buldu — ABD'de de haftanın en güçlü sektörü %4,7 ile enerjiydi.
  1. Savunma sanayii teması gündemde kalmaya devam ediyor. Geçen haftaki Ankara NATO Zirvesi'nde Trump'ın CAATSA yaptırımlarının kaldırılabileceği ve F-35 programında ilerleme sağlanabileceği yönündeki mesajları, Türkiye-ABD hattında savunma iş birliği beklentilerini güçlendirmişti. Orta Doğu'daki sıcak çatışma ortamı ve NATO'nun savunma harcamalarını artırma taahhütleri, sektörün orta vadeli hikâyesini destekleyen unsurlar olarak izleniyor.
  1. Cuma gününün pozitif ayrışan tarafı tekstil-deri oldu. Endeks genelindeki satış baskısına rağmen tekstil-deri endeksi %1,46 ile günün en iyi performansını gösterdi. Kur seviyesinin ihracatçı sektörler üzerindeki etkisi ve döviz geliri yüksek şirketlere yönelik seçici ilgi, zayıf piyasa günlerinde bu tür ayrışmaları öne çıkarıyor.

Şirketler

  1. Haftanın en çok kazandıranı %30,99 ile Balsu Gıda (BALSU) oldu. Onu %23,60 ile Efor Çay (EFOR), %19,20 ile Margün Enerji (MAGEN), %15,09 ile Aksa Enerji (AKSEN) ve %14,12 ile Ral Yatırım Holding (RALYH) izledi. Zayıf endeks haftasında çift haneli primlerin gıda ve enerji temalarında yoğunlaşması dikkat çekti.
  1. Halka arz cephesi hareketliydi. Saat kulesi markası SSAAT'ın payları 16 Temmuz'da Borsa İstanbul'da işlem görmeye başladı; halka arzda yurt içi bireysel tahsisatın yaklaşık 1,78 katı talep toplanmıştı. SARAE halka arzında ise toplam büyüklüğün yaklaşık 3,77 katı talep geldi. Zayıf endeks ortamına rağmen halka arzlara gelen talep, bireysel yatırımcı ilgisinin sürdüğünü gösteriyor.
  1. Pay alım-satım bildirimlerinde öne çıkan isim ASTOR oldu. Fidelity'ye bağlı FMR LLC, 317,50-317,54 TL fiyat aralığından 3,68 milyon adet pay alarak Astor Enerji sermayesindeki payını %8,63'e yükseltti; yabancı kurumsal ilginin enerji ekipmanları tarafında yoğunlaşması dikkat çekici. Ayrıca ATSYH'de Süleyman Yıldırım'ın alımıyla payı %0,47'ye çıktı.
  1. Temettü takvimi işlemeye devam ediyor. Yeni haftada İşbir Holding, Gentaş Kimya, Gıpta Ofis Kırtasiye, Ege Profil ve Göltaş yatırımcılarına nakit temettü ödemesi yapacak.
  1. Küresel bilanço sezonu ısınıyor. 22 Temmuz Çarşamba günü Alphabet (GOOGL) ve Tesla (TSLA) ikinci çeyrek sonuçlarını açıklayacak; 29 Temmuz'da Microsoft ve Meta, 30 Temmuz'da Apple ve Amazon takip edecek. Yapay zekâ değerlemelerinin sorgulandığı mevcut ortamda bu bilançolar, Nasdaq'taki düzeltmenin derinleşip derinleşmeyeceği açısından kritik önem taşıyor.

🗓️ Önümüzdeki Hafta

  • 23 Temmuz Perşembe — TCMB PPK faiz kararı: Politika faizi %37'de; beklentiler sabit tutulması ile 100-150 baz puan indirim arasında ayrışıyor. Ağustosta toplantı olmadığı için karar ve karar metni, yılın kalanına dair güçlü sinyal verecek.
  • 24 Temmuz Cuma — Moody's Türkiye değerlendirmesi: Mevcut not Ba3, görünüm durağan; piyasa konsensüsü notun korunması yönünde, olası görünüm iyileştirmesi pozitif sürpriz olur.
  • 22 Temmuz Çarşamba — Alphabet ve Tesla bilançoları: Büyük teknoloji sezonunun ilk kritik durağı.
  • Küresel veri akışı: Öncü PMI verileri ve ECB gündemi izlenecek; Fed 29 Temmuz toplantısı öncesi sessiz dönemde.
  • Jeopolitik izleme: Hürmüz Boğazı'nın durumu, ABD-İran haber akışı ve Brent'in 84-86 dolar bandındaki seyri, tüm fiyatlamaların üzerindeki ana değişken olmayı sürdürecek.
  • Yurt içi diğer başlıklar: TCMB haftalık menkul kıymet ve rezerv istatistikleri, temettü ödemeleri ve KAP haber akışı.

Özetle; Hürmüz kaynaklı enerji şoku riskinin canlı olduğu, ABD enflasyonunun ise beklenenden iyi geldiği karışık bir küresel tabloda, yurt içinde PPK ve Moody's gibi iki kritik yerel katalizörün bulunduğu bir haftaya giriyoruz. Volatilitenin yüksek kalması muhtemel; veri ve haber akışını yakından izlemekte fayda var.

İyi haftalar dileriz.

Bu bülten yatırım tavsiyesi değildir; veri özetidir.

FinSight · finsight.app — Bu belge yatırım tavsiyesi değildir.