Haftaya Makro Bakış: Hürmüz Kapalı, Brent 100 Doların Üzerinde — Gözler Fed'de
Herkese iyi hafta sonları,
Geride bıraktığımız 20-24 Temmuz haftası, küresel piyasaların jeopolitik risk fiyatlamasına geri döndüğü bir hafta oldu. ABD/İsrail–İran cephesinde tansiyonun yeniden tırmanması, İran'ın Hürmüz Boğazı'nı "ikinci bir emre kadar" kapalı tutması ve Kızıldeniz'de tankerlere yönelik saldırılar, Brent petrolü 100 doların üzerine taşıdı; haftalık bazda Brent'te yaklaşık %14-15'lik bir yükseliş fiyatlandı. Enerji şoku küresel hisse piyasalarını baskılarken Nasdaq haftayı %2 civarında kayıpla tamamladı; ABD tahvil faizleri hafta içinde son 18 ayın zirvesini gördü. Yurt içinde ise TCMB'nin politika faizini beklentilerle uyumlu şekilde %37'de sabit bırakması haftanın ana makro başlığıydı; BIST100 dalgalı seyrin ardından haftayı %0,27'lik sınırlı bir kayıpla 13.943,87 puandan kapattı.
Önümüzdeki hafta gündem daha da yoğun: Fed'in 28-29 Temmuz FOMC toplantısı haftanın merkezinde duruyor. Petrol kaynaklı enflasyon endişesiyle piyasa, faiz artırımı ihtimalini dahi (yaklaşık üçte bir olasılıkla) fiyatlar hale geldi — karar ve Başkan Kevin Warsh'ın basın toplantısı, küresel risk iştahının yönünü tayin edecek. Aynı hafta BoE ve BoJ kararları, ABD'de 2. çeyrek öncü büyüme ve çekirdek PCE verileri ile bilanço sezonunun devamı izlenecek. Yurt içinde ise 2. çeyrek bilanço takvimi hızlanıyor; hafta kapanışında temmuz enflasyonu öncesi son sinyaller aranacak. Ve elbette Hürmüz'de İran–Umman temaslarından gelecek her başlık, enerji fiyatları üzerinden tüm varlık sınıflarını etkilemeye devam edecek.
Makroekonomi · Jeopolitik · Yurtdışı
Haftanın ana hikâyesi Basra Körfezi'ndeydi. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutma kararında ısrarcı olması ve ateşkes görüşmelerinin İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırısıyla zora girmesi, çatışmanın "uzun savaş" senaryosuna evrilme riskini masaya getirdi. ABD hafta içinde İran'ın askeri kapasitesini hedef alan yeni bir saldırı dalgası başlatırken, Tahran Katar başta olmak üzere Körfez'deki hedeflere füze saldırıları düzenledi ve Hürmüz'de gemileri hedef aldı. Gemi takip şirketi Kpler verilerine göre perşembe günü Hürmüz'den geçen tanker sayısı bire kadar düştü — 7 Mayıs'tan bu yana en düşük seviye. İran destekli Husilerin Kızıldeniz'de iki Suudi tankerine saldırması krizin coğrafyasını genişletirken, Avrupa'nın da Kızıldeniz denklemine dahil olması küresel ticaret rotaları açısından yeni bir belirsizlik katmanı yarattı. Tek yapıcı başlık, İran ve Umman'ın boğazın açılması için ABD müdahalesi olmadan müzakerelere başlaması oldu.
Enerji piyasası bu tablonun faturasını hızlı kesti. Brent petrol cuma günü 101 dolar civarına kadar yükselerek haftayı 100 dolar bandında tamamladı; haftalık kazanç yaklaşık %14,6 ile son yılların en sert yükselişlerinden biri oldu. Hafta sonuna doğru kâr satışlarıyla 99,6 dolar civarına gevşeme görülse de arz endişeleri diri: Rusya'nın benzin ihracat yasağını yıl sonuna kadar uzatması da arz tarafındaki sıkışıklığı derinleştiriyor. Bu tablo pompaya gecikmeden yansıdı: 23 Temmuz'da benzine litre başına 1,23 TL zam gelmesinin ardından 25 Temmuz'da motorine 4,20 TL'lik (yaklaşık %5,5) tek seferde son yılların en yüksek günlük zamlarından biri uygulandı; İstanbul'da motorinin litresi 78,5 TL'ye yükseldi. Akaryakıt zamlarının temmuz-ağustos enflasyonuna geçişkenliği, önümüzdeki dönemin en kritik yurt içi makro sorularından biri.
TCMB, yılın beşinci PPK toplantısında frene basmaya devam etti. Kurul 23 Temmuz perşembe günü politika faizini (bir hafta vadeli repo) beklentilerle uyumlu şekilde %37'de sabit bıraktı; gecelik borç verme faizi %40, borçlanma faizi %35,5'te korundu. AA Finans anketine katılan 16 ekonomistin tamamı değişiklik beklemiyordu; ocak ayında faizin %38'den %37'ye indirilmesinden bu yana korunan patika böylece bir kez daha teyit edilmiş oldu. Jeopolitik şokun enerji fiyatları üzerinden yarattığı yeni enflasyon riski, Kurul'un temkinli duruşunu destekleyen ana unsur olarak okundu. Piyasanın odağı şimdi karar metninin ayrıntıları ve toplantı özetinde verilecek yönlendirmede.
TCMB'nin Temmuz Piyasa Katılımcıları Anketi, beklentilerdeki bozulmanın sınırlı ama yönlü olduğunu gösterdi. Yıl sonu enflasyon beklentisi %29,14'ten %29,21'e, 12 ay sonrası beklenti %23,81'den %23,95'e yükselirken; 24 ay sonrası beklentinin %18,29'dan %17,83'e gerilemesi orta vadeli çıpanın korunduğuna işaret etti. Yıl sonu dolar/TL beklentisi 51,47'den 51,55'e, 12 ay sonrası kur beklentisi 55,72'den 56,69'a güncellendi. TCMB toplam rezervleri haftalık bazda 160,5 milyar dolar civarında açıklandı. Yabancı ilgisi tarafında ise seri devam ediyor: 17 Temmuz ile biten haftada yabancı yatırımcı 37,5 milyon dolarlık hisse, 196,6 milyon dolarlık DİBS ve 43,8 milyon dolarlık özel sektör tahvili aldı; önceki hafta 1,2 milyar dolarla son beş ayın en güçlü tahvil alımı kaydedilmiş, beş haftalık seride toplam alım 3 milyar doları aşmıştı.
Kur ve altın cephesi görece sakin bir hafta geçirdi. Dolar/TL haftayı 47,33-47,35 bandında, euro/TL ise 53,9 civarında tamamladı; kurdaki seyir, jeopolitik şoka rağmen kontrollü görünümünü korudu. Gram altın cuma günü 6.130 TL civarında güne başladıktan sonra ons tarafındaki toparlanmayla gün içinde 6.180 TL'yi aştı; küresel belirsizlik altının aşağı yönünü sınırlıyor. TL varlıklar açısından asıl risk kanalı, enerji ithalatçısı bir ekonomi olarak Türkiye'nin dış denge ve enflasyon görünümünün petrol şokuna duyarlılığı. Brent'in 100 dolar üzerinde kalıcılaşması senaryosu, hem cari denge hem TÜFE patikası açısından önümüzdeki haftaların ana izleme başlığı olacak.
Küresel tarafta haftanın en kritik randevusu Fed. FOMC 28-29 Temmuz'da toplanıyor; karar 29 Temmuz Çarşamba TSİ 21.00'de açıklanacak, Başkan Kevin Warsh TSİ 21.30'da basın toplantısı düzenleyecek. CME verilerine göre piyasa, 25 Temmuz itibarıyla politika faizinin %3,50-3,75 aralığında sabit tutulma ihtimalini %65,8, faiz artırımı ihtimalini ise %34,2 fiyatlıyor — petrol şokunun enflasyon beklentilerine sızması, sıkılaşma ihtimalini yeniden gündeme taşımış durumda. ABD 10 yıllıkların hafta içinde son 18 ayın zirvesine yükselmesi de bu fiyatlamanın tahvil ayağı. Aynı haftada ABD'de öncü 2. çeyrek büyümesi (beklenti: yıllıklandırılmış %2,3) ve aylık çekirdek PCE (beklenti: %0,1) açıklanacak; projeksiyon içermeyen bu "hafif" toplantıda metin dili ve Warsh'ın tonu belirleyici olacak.
Wall Street haftayı kayıpla kapattı; satışın merkezinde çip hisseleri vardı. Perşembe günkü sert satış dalgasının ardından cuma günü S&P 500 %0,05 artışla 7.411,98'e tutunurken, Nasdaq %0,64 düşüşle 24.975,82'ye geriledi; Dow Jones ise 235,60 puan (%0,46) yükselişle 51.947,25'ten kapandı. Haftalık bazda üç ana endeks de ekside kaldı; kaybın öncüsü %2 ile Nasdaq oldu. Bilanço tarafında Tesla, Alphabet ve Intel sonuçları haftaya damga vurdu; Intel beklentileri aşan rakamlar açıklasa da dış müşteri (foundry) tarafındaki belirsizlik soru işareti olarak kaldı. Yapay zekâ yatırımlarının sürdürülebilirliğine dair tartışma ve tarife endişeleri, İran riskiyle birleşince teknoloji ağırlıklı portföylerde risk azaltımını tetikledi.
Kripto para piyasası risk iştahındaki bozulmadan kaçamadı. Hafta içinde 66.845 dolara kadar yükselen Bitcoin, hafta sonuna doğru geri çekilerek 64.000 dolar civarına indi ve haftayı yaklaşık %4,3 kayıpla geçirdi; Ether ve Dogecoin öncülüğündeki altcoin satışı da tabloya eşlik etti. Ortadoğu'daki tırmanma ve petrol kaynaklı enflasyon endişesinin küresel risk iştahını törpülemesi, kriptoyu hisse piyasalarıyla yüksek korelasyonlu bir seyre itiyor. Önümüzdeki hafta Fed'in yanı sıra İngiltere (BoE) ve Japonya (BoJ) merkez bankalarının kararları da küresel likidite beklentileri üzerinden kripto fiyatlamasında etkili olacak. Fed'den gelecek şahin bir sürpriz, riskli varlıklar genelinde yeni bir dalgalanma yaratabilir.
Sektörler
- Bankacılıkta yatay, holdinglerde satıcılı bir hafta geride kaldı. BIST100 haftayı %0,27 kayıpla tamamlarken bankacılık endeksi %0,03'lük sınırlı yükselişle pozitif ayrıştı; holding endeksi ise %0,58 değer kaybetti. TCMB'nin faizi sabit bırakması ve yabancının DİBS-hisse tarafındaki alım serisi, banka bilançoları açısından öngörülebilirliği destekleyen unsurlar olarak izlendi. Cuma günü endeks genelinde %0,95'lik düşüşe bankacılık da %0,32 ile eşlik etti; toplam işlem hacmi 176,9 milyar TL'de kaldı.
- Enerji ve elektrik ekipmanı hisseleri haftanın açık ara kazananıydı. Brent'in 100 dolar üzerine yerleşmesi ve şebeke/iletim yatırımları teması, Şa-Ra Enerji'yi %60,8, Anel Elektrik'i %29,9 yukarı taşıdı; BIST100 içinde Pasifik Eurasia, Odine Solutions ve Europower Enerji öne çıkan diğer isimler oldu. Halka arz tarafında da tema enerji ağırlıklı: Metgün Enerji ve Masfen Enerji talep toplarken, Bewen Enerji halka arz hazırlığını duyurdu. Enerji ithalat maliyetindeki artışın rafineri-dağıtım marjları ve elektrik üreticileri üzerindeki etkisi, bilanço sezonunda yakından izlenecek.
- GYO ve finans dışı tarafta karışık sinyaller var. Emlak Konut GYO'nun 2026'da 2.598 bağımsız bölüm satışıyla 45,2 milyar TL ön satış geliri açıklaması, konut talebinin gücünü teyit etti; Avrasya GYO 415,5 milyon TL kaynaklı pay geri alım programı başlattı. Buna karşılık haftanın kaybedenler listesi finansın çeperinde yoğunlaştı: Şekerbank %40,1, Destek Finans %18,8 geriledi; Katılımevim ve Bera Holding de satış baskısı altında kaldı. Endeks içi bu sert ayrışma, seçici ve haber akışına duyarlı bir piyasa yapısına işaret ediyor.
- Halka arz penceresi jeopolitik türbülansa rağmen açık. Hafta boyunca dört şirket — Metgün Enerji (20-22 Temmuz), Albayrak Hazır Beton (22-23 Temmuz), Masfen Enerji ve Kardemir Çelik Sanayi (22-24 Temmuz) — talep topladı. Quick Sigorta'nın halka arz kararıyla sigorta sektörüne yeni bir oyuncu ekleniyor. Birincil piyasadaki bu yoğunluk, endeksteki kararsız seyre rağmen yurt içi yatırımcı likiditesinin güçlü kalmaya devam ettiğini gösteriyor; yeni arzların ilk işlem günü performansları önümüzdeki haftanın izleme başlıkları arasında.
Şirketler
- Akbank (AKBNK): Hafta içinde yurt dışında 467 gün vadeli 50 milyon dolar ve 494 gün vadeli 100 milyon dolar tutarında borçlanma aracı ihracı gerçekleştirdi; ayrıca 160 milyar TL'ye kadar TL borçlanma aracı ihracı için Genel Müdürlüğe yetki verildi. Bankaların dış borçlanma kanallarının jeopolitik gerilime rağmen açık kalması, sektörün fonlama tarafı için olumlu bir sinyal.
- Emlak Konut GYO (EKGYO): 2026 yılında brüt 353.861 m² büyüklüğünde 2.598 bağımsız bölümün satışını ve 45,2 milyar TL ön satış geliri elde edildiğini açıkladı. Yılın ilk yarısındaki bu tempo, şirketin yıl sonu hedefleri açısından güçlü bir baz oluşturuyor.
- Kardemir Çelik Sanayi (KARCL): Halka arz kapsamında talepler 22-24 Temmuz'da toplandı; borsada işlem görmeye başlaması önümüzdeki haftanın gündeminde. Demir-çelik tarafında küresel navlun ve enerji maliyetlerindeki artış, fiyatlama gücü tartışmasını yeniden açıyor.
- Avrasya GYO (AVGYO) ve Adese (ADESE): AVGYO, 25 milyon adet paya kadar geri alım için 415,5 milyon TL kaynak ayırdı. Adese ise Konya'daki bürolarını Albaraka Türk'e sat-kirala-geri al yöntemiyle devretti; bilanço güçlendirme amaçlı bu tür işlemler yüksek faiz ortamında yaygınlaşıyor.
- Akfen Yenilenebilir Enerji (AKFYE): FTSE Russell'ın Haziran 2026 dönemsel incelemesi sonucunda FTSE4Good Gelişmekte Olan Piyasalar Endeksi'ne dahil edildi. ESG endeks üyelikleri, yabancı kurumsal yatırımcı tabanı açısından görünürlüğü artıran bir başlık.
- Haftanın hisseleri: İsvea Seramik haftanın en çok kazandıranı olurken (44,28 TL), Şa-Ra Enerji %60,78 yükselişle 123,80 TL'ye, Anel Elektrik %29,87 artışla 130,00 TL'ye ulaştı. Kaybedenler tarafında Barem Ambalaj %40,88, Şekerbank %40,09 ve Destek Finans %18,81 geriledi.
Haftaya Bakış: Fed Kararı ve Mega-Cap Bilanço Maratonu
Yoğun bir haftaya giriyoruz. Küresel tarafta hafta ortası Fed'in faiz kararı, hemen ardından ABD'de 2Ç büyüme ve PCE enflasyon verileri ile Microsoft, Meta, Apple ve Amazon bilançoları peş peşe gelecek. İçeride ise geçen hafta politika faizini %37'de sabit tutan TCMB sonrası gözler PPK toplantı özetine, ay sonu veri setine (dış ticaret, ekonomik güven) ve BIST'te banka bilançolarına dönüyor. S&P 500 vadelileri 7.450 civarında, BIST 100 ise 50 günlük ortalaması olan 14.100 bölgesinde haftayı karşılıyor; iki endeks de kritik eşiklerin hemen üzerinde ve haftanın veri akışı yönü belirleyecek.
Not: Bu bölümdeki piyasa nabzı ve teknik seviyeler web kaynaklarından derlenmiştir; Market Analysis veri servisi bu çalıştırmada erişilebilir değildi. Seviyeler Fed kararı ve bilançolarla birlikte hızla güncellenebilir.
Haftanın Takvimi
- Pazartesi (27 Temmuz): Görece sakin açılış günü; ABD'de Dallas Fed imalat endeksi. BIST'te 2Ç bilanço akışı hızlanıyor — hafta boyunca Akbank, Garanti BBVA, Yapı Kredi, Arçelik, Tofaş, TAV ve Otokar sonuçları bekleniyor (kesin günler için KAP takip edilmeli).
- Salı (28 Temmuz): FOMC toplantısı 1. gün; ABD Conference Board tüketici güveni.
- Çarşamba (29 Temmuz): Fed faiz kararı (TSİ 21.00) ve Başkan Kevin Warsh'ın basın toplantısı (TSİ 21.30) — bu toplantıda projeksiyon/dot plot yok. Microsoft ve Meta bilançoları (ABD kapanışı sonrası).
- Perşembe (30 Temmuz): ABD 2Ç GSYH öncü verisi ve haftalık işsizlik başvuruları (TSİ 15.30); Apple bilançosu (ABD kapanışı sonrası). TCMB PPK toplantı özeti ve TÜİK Temmuz ekonomik güven endeksi (bekleniyor).
- Cuma (31 Temmuz): ABD PCE enflasyonu (Haziran), İstihdam Maliyet Endeksi ve Michigan güven endeksi (final). TÜİK dış ticaret dengesi (Haziran) ve 2Ç turizm istatistikleri; Amazon bilançosu (bekleniyor).
İzlenecek 5 Başlık
- Fed kararı ve Warsh'ın tonu. Piyasa, faizin %3,50-3,75 aralığında beşinci kez sabit bırakılmasına yaklaşık %65,8 olasılık verirken, 25 baz puanlık artırım ihtimali de (~%34,2) masada — yani sonuç göründüğü kadar "garanti" değil. Bu toplantıda ekonomik projeksiyon yayımlanmayacağı için karar metni ve Warsh'ın 21.30'daki basın toplantısı tek yönlendirme kaynağı olacak. Şahin bir ton dolar ve tahvil faizlerini yukarı iterken, güvercin sinyaller altın ve hisse tarafına destek senaryosunu güçlendirir.
- Mega-cap bilançoları ve AI harcama sorgusu. Alphabet'in geçen haftaki hayal kırıklığı yaratan yorumları sonrası piyasa, "büyük AI harcaması yapanları cezalandırıp çip üreticilerini ödüllendiren" bir moddaydı. Çarşamba Microsoft-Meta, Perşembe Apple ve Cuma Amazon sonuçları, bu ayrışmanın devam edip etmeyeceğini test edecek. Nakit akışlarının artan AI yatırım harcamalarını karşılayıp karşılamadığı ana soru; endeks ağırlıkları nedeniyle sonuçlar S&P 500 ve Nasdaq'ın haftalık yönünü tek başına belirleyebilir.
- ABD veri maratonu: büyüme + enflasyon + ücretler. Perşembe 2Ç GSYH öncüsü, Cuma ise Fed'in tercih ettiği enflasyon göstergesi PCE ve İstihdam Maliyet Endeksi geliyor. Fed kararının hemen ertesine denk gelen bu set, eylül toplantısı fiyatlamasını şekillendirecek. Güçlü büyüme + yapışkan PCE bileşimi "daha uzun süre yüksek faiz" senaryosunu, zayıf veri ise indirim beklentilerini öne çeker.
- Yurt içinde PPK özeti, ay sonu verileri ve banka bilançoları. TCMB geçen hafta faizi %37'de tutarken piyasa katılımcıları anketinde yıl sonu enflasyon beklentisi %29,2'ye, dolar/TL beklentisi 51,6'ya yükselmişti; PPK özetindeki dil, indirim döngüsünün zamanlaması açısından okunacak. Cuma günkü dış ticaret dengesi ve 2Ç turizm verileri cari denge görünümünü besleyecek. BIST tarafında Akbank, Garanti BBVA ve Yapı Kredi öncülüğündeki bilanço akışı endeksin 14.100 bölgesindeki tutunma çabasında belirleyici olabilir; hafta içinde Mercan Kimya, Osmanlı Menkul, Meditera ve Mopaş temettü dağıtacak.
- Jeopolitik ajanda: Hürmüz ve tarife belirsizliği. ABD-İran hattında müzakerelerin yeniden başlayabileceği sinyalleri ile boğaz geçişlerine yönelik saldırı/abluka haberleri arasında gidip gelen akış, enerji fiyatları üzerinden küresel enflasyon görünümünü etkilemeye devam ediyor. ABD'nin %15'lik evrensel tarifelerinin süresinin 24 Temmuz'da dolmasının ardından "sırada ne var" sorusu açık; Trump'ın Japonya ve Güney Kore ile ticaret görüşmelerini sonuçlandırma çabası izlenecek. Rusya'da rafineri kapasitesinin yaklaşık 700 bin varil/gün seviyesinde devre dışı olması ürün piyasalarında arz riskini canlı tutuyor.
Teknik Görünüm
- S&P 500 (vadeli): 7.443-7.460 bölgesi pivot. 7.550 üzerinde kalıcılık sağlanırsa 7.600 yolu açılabilir; 7.400 altında ise 7.350 desteği gündeme gelir.
- XAU/USD: 4.000 dolar ana psikolojik destek; fiyat 4.028 civarında. 4.050-4.075 altında temkinli görünüm korunurken, 4.150-4.200 bandı ilk direnç bölgesi — bu bant üzerinde momentum güçlenebilir.
- BTC/USD: 64.000 dolar eşiği kritik; bu seviyenin üzerinde tutunma görünümü iyileştirirken, altında kalıcılık baskıyı artırabilir. Fiyat ~63.950 ile tam sınırda.
- BIST 100: 14.103'teki 50 günlük üssel ortalama ilk referans. Üzerinde kalındıkça görünüm korunur; altında kalıcılıkta 14.000-13.935 destek bölgesi, kırılırsa 13.820 ve 13.567 izlenir.
Özetle: Jeopolitik şokun enerji fiyatları üzerinden küresel enflasyon görünümünü yeniden şekillendirdiği bir haftayı geride bıraktık; önümüzdeki hafta Fed'in vereceği mesaj, bu şokun para politikası kanalına ne ölçüde sızacağını gösterecek. Yurt içinde TCMB'nin temkinli duruşu ve yabancı girişlerinin sürmesi dengeleyici unsurlar olurken, akaryakıt zamlarının enflasyon patikasına etkisi yakından izlenecek. Fed kararı, dört mega-cap bilançosu ve PCE'nin aynı haftaya sıkıştığı bu takvimde oynaklığın özellikle çarşamba akşamından itibaren artması şaşırtıcı olmaz; senaryolara hazırlıklı ve pozisyon boyutlarına dikkatli bir hafta dileriz.
Bu bülten yatırım tavsiyesi değildir; veri özetidir.